6.3.1 全微分概念
定义
设函数 ( z = f(x,y) ) 在点 ( (x_0,y_0) ) 的某邻域内有定义,若存在常数 ( A,B ) 使得函数的增量可表示为: [ \Delta z = A\Delta x + B\Delta y + o(\rho) ] 其中 ( \rho = \sqrt{(\Delta x)^2 + (\Delta y)^2} ),则称函数在点 ( (x_0,y_0) ) 处可微,线性主部 ( A\Delta x + B\Delta y ) 称为函数的全微分,记作: [ dz = A dx + B dy ]
核心要点
几何意义
全微分表示函数曲面在点 ( (x_0,y_0,f(x_0,y_0)) ) 处切平面的竖坐标增量。与偏导数的关系
若函数可微,则: [ A = \frac{\partial z}{\partial x}\bigg|{(x_0,y_0)}, \quad B = \frac{\partial z}{\partial y}\bigg|{(x_0,y_0)} ] 全微分公式可写为: [ dz = \frac{\partial z}{\partial x}dx + \frac{\partial z}{\partial y}dy ]可微的充分条件
若函数在点 ( (x_0,y_0) ) 处偏导数连续,则函数在该点可微。
典型例题
例题1
求函数 ( z = e^{x^2+y^2} ) 在点 ( (1,1) ) 处的全微分。
解:
- 计算偏导数: [ \frac{\partial z}{\partial x} = 2xe^{x^2+y^2}, \quad \frac{\partial z}{\partial y} = 2ye^{x^2+y^2} ]
- 在点 ( (1,1) ) 处: [ \frac{\partial z}{\partial x}\bigg|{(1,1)} = 2e^2, \quad \frac{\partial z}{\partial y}\bigg|{(1,1)} = 2e^2 ]
- 全微分为: [ dz = 2e^2 dx + 2e^2 dy ]
注意事项
- 可微必连续,且偏导数存在,但偏导数存在不一定可微
- 验证可微性时,需检查极限: [ \lim_{\rho \to 0} \frac{\Delta z - (f_x\Delta x + f_y\Delta y)}{\rho} = 0 ]
- 全微分可用于近似计算: [ f(x_0+\Delta x, y_0+\Delta y) \approx f(x_0,y_0) + dz ]
常见误区
- 混淆"偏导数连续"与"可微"的关系
- 忽略全微分定义中高阶无穷小项 ( o(\rho) ) 的验证
- 错误扩展一元函数微分公式到多元情形(如链式法则不同)
注:本内容已按照考研数学大纲要求编写,包含定义、几何解释、计算方法和典型例题,适合作为系统性复习材料。建议配合可视化工具(如3D函数绘图)理解几何意义。